Czy w Kioto można zobaczyć prawdziwe sumo?

Krótka odpowiedź

W Kioto nie ma sumo rankingowego, więc odwiedzający nie może tu obejrzeć turnieju Wielkiego Sumo. Kalendarz — zgodnie z harmonogramem Japońskiego Związku Sumo, jaki podaje Wikipedia — przewiduje trzy turnieje w Tokio (w styczniu, maju i wrześniu) oraz po jednym w Osace wiosną, w Nagoi latem i w Fukuoce jesienią. Kioto oferuje natomiast pokaz opisany na tej stronie: 70 minut z anglojęzycznym gospodarzem, zapaśnikami prezentującymi techniki i rywalizującymi w prawdziwych walkach kilka metrów od widzów oraz wyzwaniem ringu dla wybranych gości. To raczej wprowadzenie do tego sportu niż sam sport — i warto rezerwować z tą świadomością.

Czym jest pokaz sumo

Pokaz sumo zachowuje podstawowe elementy tego sportu i przestawia je z myślą o odwiedzających. Ring i rytuały pochodzą z samego sumo: gliniana platforma, rzucana sól, tupanie, szarża. Tempo jest inne. Walka turniejowa rozstrzyga się w mgnieniu oka i liczy się do rankingu zapaśnika, natomiast pokaz zatrzymuje się, by wyjaśnić, zażartować i zapozować do zdjęć. Strona rezerwacyjna w Nakagyō obiecuje właśnie tę mieszankę: anglojęzycznego gospodarza tłumaczącego zasady i zwyczaje, zapaśników prezentujących techniki i tradycje, a następnie prawdziwe walki i możliwość spotkania z zawodnikami. Nic z tego nie wymaga wcześniejszej wiedzy — i o to właśnie chodzi.

Co dzieje się w ciągu 70 minut

Strona rezerwacyjna wymienia pokaz technik i tradycji sumo, prawdziwe walki, możliwość zmierzenia się z zapaśnikiem dla wybranych gości, spotkanie z zawodnikami i okazje do zdjęć. Nie podaje kolejności programu, a godziny rozpoczęcia widnieją wyłącznie w kalendarzu — dlatego ta strona ich nie publikuje. Jeden z ostatnich recenzentów na tej stronie nazywa spotkanie pouczającym i pełnym komedii, zaznaczając, że nie jest to poważna walka. Tego właśnie należy się spodziewać: rozrywki opartej na prawdziwej technice, a nie pojedynku, w którym stawką jest wynik.

Czytaj dalej: Pokaz sumo w Kioto, część po części

Dlaczego turnieje odbywają się gdzie indziej

Kioto było siedzibą dworskiej tradycji sumo w okresie Heian. Wikipedia wywodzi pisemny termin od sumai no sechi, zawodów zapaśniczych na dworze cesarskim w okresie Heian, i podaje, że Kioto stało się siedzibą dworu cesarskiego w 794 roku. Dodaje, że w okresie Edo charytatywne sumo na terenach świątyń było w Kioto i Osace powszechne. Dzisiejszy kalendarz zawodowy prowadzi jednak Japońskie Stowarzyszenie Sumo, które organizuje turnieje w Tokio, Osace, Nagoi i Fukuoce. Historia łączy Kioto z sumo; współczesny harmonogram już nie.

Ring

Dohyō to podwyższona gliniana platforma z okręgiem ze słomianych bali o średnicy około 4,55 metra, podaje Wikipedia. Obsługujący ring yobidashi budują nowy przed każdym Wielkim Turniejem, co zajmuje trzy dni. Strona rezerwacyjna nie opisuje ringu używanego podczas pokazu w Nakagyō, więc należy spodziewać się idei, a nie repliki. Zasada, którą uosabia, nigdy się nie zmienia: wyjdź z okręgu albo pozwól, by cokolwiek poza podeszwą dotknęło gliny, a przegrałeś walkę.

Sól, tupnięcie i natarcie

Trzy działania kształtują każdą walkę sumo. Zapaśnicy rzucają garściami soli przed wejściem na ring — oczyszczenie, które Wikipedia łączy z shintoizmem. Podnoszą nogę wysoko i opuszczają ją z impetem w tupnięciu zwanym shiko, które glosariusz Wikipedii opisuje jako ćwiczenie treningowe wykonywane także rytualnie przed walkami, by odpędzić demony. Potem następuje tachiai, otwierające natarcie, które według Wikipedii zaczyna się, gdy obaj zapaśnicy dotkną pięściami ringu i wstają razem. Dobry gospodarz wskaże każdy z tych elementów, gdy się pojawi.

Jak śledzić walkę

Walka ma prosty szkielet. Obaj zapaśnicy kucają przy dwóch białych liniach na środku ringu, zwanych shikiri-sen, po czym nacierają. Japońskie Stowarzyszenie Sumo uznaje 82 techniki zwycięskie, kimarite, według Wikipedii, a sędzia ogłasza tę, która rozstrzygnęła walkę. Krzyczy też hakkeyoi podczas impasu, co glosariusz tłumaczy jako włóż w to trochę ducha, oraz nokotta, co mówi obrońcy, że wciąż jest w ringu. Naucz się tych dwóch słów, a sala stanie się zrozumialsza — niezależnie od tego, czy oglądasz pokaz, czy walkę o tytuł w telewizji.

Sędzia i jego wachlarz

Sędzia gyōji rozstrzyga każdą walkę w ceremonialnym stroju, z lakierowanym czarnym kapeluszem, który według Wikipedii zainspirowany został kapeluszami dworzan. Wskazuje drewnianym wachlarzem wojennym, gunbai, zwycięzcę, a w profesjonalnym sumo pięciu sędziów może zweryfikować jego decyzję. Czy widowisko wykorzystuje ten sam aparat, nie podano na stronie rezerwacji. Na co możesz liczyć, to gramatyka: zapowiadający, starcie, zwycięzca i krótkie wyjaśnienie dlaczego. Słuchaj, jak prowadzący nazywa technikę, bo właśnie tam debiutant dowie się najwięcej.

Wyzwanie w ringu

Strona rezerwacji podaje, że wybrani goście mogą zostać zaproszeni do ringu, by zmierzyć się z zapaśnikiem. Nie określa zasad wyboru ani liczby miejsc, więc nie planuj wokół swojej kolejki. Jeśli zostaniesz wybrany, obowiązuje jedna wskazówka ze strony: załóż wygodne ubranie odpowiednie do aktywności fizycznej. Strona przedstawia ten moment jako szansę, by osobiście poczuć rozmiar i siłę zapaśnika. Jeśli wolisz patrzeć, widowisko równie łatwo chłonąć z miejsca siedzącego. Drugie wydarzenie w Kioto opisuje swoje wyzwanie inaczej, a przewodnik porównawczy na tej stronie zestawia je obok siebie.

Czytaj dalej: Które pokazy sumo w Kioto warto zarezerwować?

Inne sposoby na zobaczenie sumo

Widowisko to jedna z trzech dróg. Turniej Wielkiego Sumo trwa 15 dni, od jednej niedzieli do następnej, i jest jedynym miejscem, gdzie zobaczysz rywalizację rankingową. Stajnia, czyli heya, to miejsce, gdzie większość zapaśników mieszka i trenuje, podaje Wikipedia, a wizyty to osobna sprawa niż widowisko. Są też wydarzenia inscenizowane, takie jak to, stworzone dla zwiedzających bez żadnego przygotowania. Każde odpowiada na inne pytanie: kto wygrywa, jak żyją i co dzieje się w ringu. Kioto odpowiada na trzecie — i robi to po angielsku. Bilety na turnieje sprzedawane są przez angielską stronę związku, niezależnie od rezerwacji jakiegokolwiek widowiska.

Kto powinien to pominąć

Pomiń, jeśli chcesz rywalizacji rankingowej, poważnej walki lub posiłku przy stoliku: strona rezerwacji nie opisuje żadnego z nich. Pomiń, jeśli udział publiczności wprawia cię w zakłopotanie, ponieważ wybrani goście są zapraszani do ringu. I pomiń, jeśli musisz wiedzieć, jakie rangi mieli zapaśnicy lub czy są aktywni, bo strona tego nie podaje. Na te pytania lepszą odpowiedzią jest turniej w Tokio, Osace, Nagoi lub Fukuoce albo osobno zorganizowana wizyta w stajni.

Gdzie się spotkać

Strona rezerwacji podaje miejsce spotkania po japońsku: Shimizu-chō 359, na północ od Nijō, w dzielnicy Nakagyō, i zaleca spotkanie na poziomie podziemnym. Nakagyō to jedna z jedenastu dzielnic Kioto, podaje Wikipedia, a jej główny dochód pochodzi z turystyki, zakupów i rozrywki. Ten sam artykuł zauważa, że ulice w centralnych dzielnicach wciąż podążają za siatką pierwotnego miasta i znane są z nazw. Strona nie wymienia żadnej stacji, więc działaj na podstawie adresu i linku do mapy w potwierdzeniu, i zostaw sobie trochę zapasu na znalezienie właściwych drzwi.

Dla kogo jest przeznaczone i jak zarezerwować

Jest przeznaczone dla debiutantów, rodzin z dziećmi w każdym wieku i podróżnych z jednym wolnym wieczorem w Kioto, którzy chcą zrozumieć, co widzieli w telewizji. Znajomość sumo nie jest potrzebna, podaje strona rezerwacji. Wybierz datę w kalendarzu, gdzie cena wyświetla się w twojej walucie, i pamiętaj, że bezpłatne anulowanie obowiązuje do 24 godzin wcześniej dla biletów zarezerwowanych przez GetYourGuide. Miejsce spotkania znajduje się w dzielnicy Nakagyō, na poziomie podziemnym, a adres w potwierdzeniu jest po japońsku, więc miej go pod ręką dla aplikacji mapowej.

Czytaj dalej: Nakagyō po pokazie sumo